Jak szybko zasnąć? 9 sposobów, które mają sens

Jak szybko zasnąć? 9 sposobów, które mają sens

Lifestyle

Najszybciej zasypia się wtedy, gdy organizm jest do snu gotowy: wstajesz o stałej porze, wieczorem jest półmrok, w sypialni chłodno, a głowa nie układa jutrzejszego planu. Pojedyncze sztuczki w stylu „zaśnij w 2 minuty” pomagają mniej, niż obiecują, ale kilka prostych zmian naprawdę skraca czas leżenia z otwartymi oczami.

Poniżej znajdziesz 9 sposobów opartych na badaniach, informację, ile zasypianie powinno trwać, kiedy ma sens melatonina (na przykład Sleep Gummies z 1 mg melatoniny w żelce) i po czym poznać, że to już bezsenność, z którą warto iść do lekarza.

Sleep Gummies: Żelki z melatoniną

Sleep Gummies: Żelki z melatoniną

Na wieczory, kiedy mimo dobrych nawyków długo nie możesz zasnąć: 1 żelka z 1 mg melatoniny krótko przed snem. Melatonina pomaga skrócić czas potrzebny do zaśnięcia. Wegańskie, bez dodatku cukru.

59,00 zł

Ile powinno trwać zasypianie?

U zdrowej osoby zwykle od 10 do 20 minut. Jeśli regularnie leżysz dłużej niż pół godziny, masz problem z zasypianiem. Działa to też w drugą stronę: zasypianie co wieczór w mniej niż 5 minut często znaczy, że organizm jest po prostu niewyspany.

Dlatego celem nie jest „zasnąć w minutę”, tylko nie leżeć godzinami.

9 sposobów na szybsze zaśnięcie

1. Wstawaj o tej samej porze, także w weekend

To najmniej efektowna, a najskuteczniejsza rada. Stała pora wstawania ustawia zegar biologiczny, a wtedy senność wieczorem przychodzi sama o podobnej godzinie. Odsypianie do południa w sobotę przesuwa ten zegar i w niedzielę wieczorem trudniej zasnąć.

2. Rano światło, wieczorem półmrok

Jasne światło rano (najlepiej dzienne, choćby 15 minut spaceru) mówi organizmowi, że zaczął się dzień. Wieczorem odwrotnie: przyciemnij światło na godzinę przed snem i odłóż telefon albo przynajmniej zmniejsz jasność ekranu. Więcej o tym, jak światło wpływa na zegar biologiczny, piszemy w tekście o zmianie czasu.

3. Ostatnia kawa najpóźniej 6 godzin przed snem

W badaniu z 2013 roku (Drake i wsp., Journal of Clinical Sleep Medicine) 400 mg kofeiny wypite 6 godzin przed snem skróciło sen o ponad godzinę, a badani nawet tego nie zauważyli. Jeśli kładziesz się o 23:00, ostatnia kawa, mocna herbata albo napój energetyczny przed 17:00, a najlepiej wcześniej.

4. Ciepły prysznic lub kąpiel 1–2 godziny przed snem

Metaanaliza z 2019 roku (Haghayegh i wsp., Sleep Medicine Reviews) pokazała, że ciepła woda (40–42,5°C) na 1–2 godziny przed snem, nawet przez 10 minut, wiązała się z szybszym zasypianiem. Ciało po ogrzaniu oddaje ciepło, a spadek temperatury to dla organizmu sygnał do snu.

5. Chłodna, ciemna i cicha sypialnia

Najczęściej zaleca się około 18°C. Zasłoń okna, wyłącz diody i powiadomienia. Jeśli przeszkadza hałas, pomogą zatyczki do uszu albo równomierny szum.

6. Zapisz jutrzejsze zadania

Jeśli w łóżku układasz plan na jutro, wyjmij go z głowy na papier. W badaniu z 2018 roku (Scullin i wsp.) osoby, które przez 5 minut przed snem pisały listę zadań na kolejne dni, zasypiały średnio o około 9 minut szybciej niż te, które pisały o rzeczach już zrobionych. Badanie było małe (57 młodych, zdrowych osób), ale sposób nic nie kosztuje.

7. Wydłużony wydech i rozluźnianie mięśni

Spokojny oddech z dłuższym wydechem (na przykład wdech na 4, wydech na 6–8) i progresywna relaksacja mięśni, czyli kolejne napinanie i rozluźnianie grup mięśni od stóp w górę, to techniki stosowane w terapii bezsenności. Popularna metoda 4-7-8 opiera się na tym samym mechanizmie, choć sama w sobie ma niewiele badań.

8. Nie leż godzinę: po około 20 minutach wstań

Brzmi odwrotnie, ale działa. Jeśli nie możesz zasnąć, wstań, przejdź do innego pokoju i zajmij się czymś spokojnym przy słabym świetle. Wróć do łóżka, gdy poczujesz senność. Chodzi o to, żeby łóżko kojarzyło się ze snem, a nie z przewracaniem się z boku na bok. To jeden z elementów terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności (CBT-I).

9. Alkohol i ciężka kolacja nie na dobranoc

Alkohol ułatwia zaśnięcie, ale psuje drugą połowę nocy: sen jest płytszy i częściej się budzisz. Ciężki posiłek tuż przed snem też nie pomaga. Najlepiej zjeść kolację 2–3 godziny przed położeniem się.

A metoda wojskowa i „zaśnij w 2 minuty”?

Popularna w sieci „metoda wojskowa” łączy rozluźnianie mięśni twarzy i ciała, spokojny oddech i wyobrażanie sobie spokojnego miejsca. Nie ma badań, które potwierdzałyby obietnicę zaśnięcia w 2 minuty, ale jej elementy (rozluźnianie i oddech) są rozsądne. Traktuj ją jako jeden z rytuałów, nie jako wyłącznik.

Kiedy ma sens melatonina?

Melatonina przyczynia się do skrócenia czasu potrzebnego do zaśnięcia. Korzystny efekt występuje przy spożyciu 1 mg melatoniny krótko przed snem. To oficjalne oświadczenie zdrowotne zatwierdzone w Unii Europejskiej.

Melatonina sprawdza się przy przejściowych kłopotach z zasypianiem, na przykład po zmianie czasu, w podróży albo przy przesuniętym rytmie dnia. Nie zastąpi nawyków z listy wyżej i nie leczy bezsenności. Nie jest dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących, a osoby przyjmujące leki powinny najpierw zapytać lekarza. Szczegóły o dawce i porze znajdziesz w tekście Melatonina: dawkowanie, kiedy brać i czy 1 mg wystarczy.

Magnez wieczorem?

Magnez nie ma zatwierdzonego oświadczenia o śnie, więc nie obiecujemy, że pomoże zasnąć. Może natomiast być częścią wieczornej rutyny, na przykład w postaci Magne Gummies: magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.

Magne Gummies: żelki z magnezem

Magne Gummies: żelki z magnezem

Dla osób, które magnez wolą wziąć w żelce przy kolacji niż w kapsułce: 2 żelki to 206 mg magnezu z cytrynianu. Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Bez dodatku cukru.

69,00 zł

Składniki roślinne na wieczór

Na wieczorne wyciszenie wiele osób wybiera mieszanki roślinne z kozłkiem lekarskim (walerianą), ashwagandhą, szafranem czy L-teaniną. Takie składniki ma na przykład Mind Sleep+. Dla nich nie ma zatwierdzonych w UE oświadczeń zdrowotnych, więc nie obiecujemy konkretnych efektów. Jeśli chcesz spróbować, wybieraj produkty z podanymi dawkami i sprawdź przeciwwskazania: ashwagandha nie jest dla kobiet w ciąży i karmiących ani dla osób z chorobami tarczycy, a waleriana i ashwagandha mogą nasilać działanie leków uspokajających i nasennych.

Mind Sleep+ (dawniej Mind Manage)

Mind Sleep+ (dawniej Mind Manage)

Dla osób, które zamiast melatoniny wolą wieczorną rutynę ze składnikami roślinnymi: kozłek lekarski, ashwagandha, szafran, L-teanina, GABA i ETAS® w kapsułkach. Bez melatoniny. Przed użyciem sprawdź przeciwwskazania na etykiecie.

159,00 zł

Kiedy to już bezsenność i trzeba iść do lekarza

Porozmawiaj z lekarzem, jeśli:

  • trudności z zasypianiem albo budzenie się w nocy zdarzają się co najmniej 3 razy w tygodniu od 3 miesięcy,
  • przez zły sen w ciągu dnia brakuje Ci energii, trudno się skupić albo łatwo się irytujesz,
  • głośno chrapiesz albo ktoś zauważył u Ciebie przerwy w oddychaniu podczas snu,
  • wieczorem czujesz mrowienie lub niepokój nóg, który mija przy ruchu,
  • bezsenności towarzyszy obniżony nastrój albo silny niepokój.

Przy przewlekłej bezsenności metodą pierwszego wyboru jest terapia poznawczo-behawioralna (CBT-I), a nie suplementy ani leki nasenne. Jeśli z kolei problemem jest senność w ciągu dnia, zajrzyj do tekstu Ciągle chce mi się spać: skąd senność w ciągu dnia.

FAQ

Jak zasnąć w 5 minut?
Nie da się tego zaplanować. Zasypianie w 10–20 minut jest normalne. Szybciej zaśniesz, gdy wstajesz o stałej porze, wieczorem ograniczysz światło i kofeinę, a w łóżku użyjesz oddechu z wydłużonym wydechem.

Co robić, gdy budzę się w nocy i nie mogę zasnąć?
Nie patrz na zegarek i nie sięgaj po telefon. Jeśli po około 20 minutach nadal nie śpisz, wstań i zajmij się czymś spokojnym przy słabym świetle, a do łóżka wróć, gdy poczujesz senność.

Czy telefon przed snem przeszkadza w zasypianiu?
Tak, ale nie tylko przez światło. Przewijanie treści pobudza i przesuwa porę snu. Odłóż telefon na 30–60 minut przed snem albo przynajmniej włącz tryb nocny i ogranicz jasność.

Czy drzemka w dzień utrudnia zaśnięcie wieczorem?
Może, jeśli jest długa albo późna. Jeśli masz kłopot z zasypianiem, ogranicz drzemki do 20 minut i nie śpij po 15:00.

Czy melatonina uzależnia?
Badania nie wykazały, żeby melatonina w małych dawkach powodowała uzależnienie. Służy jednak do przejściowych kłopotów z zasypianiem, a przy problemie trwającym tygodniami lepiej porozmawiać z lekarzem.

Jak szybko zasnąć po zmianie czasu?
Przez kilka dni wstawaj o tej samej porze, rano wyjdź na światło dzienne, a wieczorem przyciemnij mieszkanie. Organizm przestawia się zwykle w kilka dni. Więcej w tekście o zmianie czasu.

Podsumowanie

  1. Zasypianie w 10–20 minut jest normalne. Celem jest nie leżeć godzinami, a nie zasnąć w minutę.
  2. Najwięcej daje stała pora wstawania i światło: jasno rano, półmrok wieczorem.
  3. Kawa najpóźniej 6 godzin przed snem, ciepły prysznic 1–2 godziny przed snem, chłodna sypialnia.
  4. Jeśli nie śpisz po 20 minutach, wstań. Łóżko ma się kojarzyć ze snem.
  5. Melatonina 1 mg pomaga przy przejściowych kłopotach z zasypianiem. Przy problemie od miesięcy idź do lekarza.

Zobacz Sleep Gummies: 1 mg melatoniny w żelce →