Kreatyna: dawkowanie, ile dziennie i kiedy ją brać
Większości osób wystarczy 3–5 g kreatyny dziennie, codziennie, także w dni bez treningu. Pora dnia ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje. Liczy się regularność,…
[22.10.2026]
Zmiana czasu na zimowy w 2026 roku przypada w nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października. O 3:00 cofamy zegarki na 2:00, więc tej nocy śpimy godzinę dłużej. Telefony i komputery przestawią się same. Ręcznie trzeba przestawić zegarek, piekarnik i zegar w samochodzie.
| Zmiana na czas zimowy 2026 | noc z 24 na 25 października, 3:00 → 2:00 |
|---|---|
| Następna zmiana (na czas letni) | noc z 27 na 28 marca 2027, 2:00 → 3:00 |
| Zachód słońca w Warszawie | 24.10: 17:23 → 26.10: 16:19 |
| Zachód słońca w Warszawie 21 grudnia | 15:25 (w Szczecinie 15:44) |
Jedna noc dłuższego snu to miły bonus. Gorzej z tym, co przychodzi potem: od poniedziałku po pracy jest już ciemno, a do najkrótszego dnia w roku zostaje jeszcze prawie dwa miesiące. Poniżej wyjaśniamy, co zmiana czasu robi z rytmem dnia i jak przejść przez listopad z energią.
Na razie nie. Parlament Europejski zagłosował za likwidacją zmiany czasu w 2019 roku, ale państwa Unii do dziś nie uzgodniły, który czas miałby zostać na stałe. W 2026 roku Komisja Europejska zleciła nowe badanie, którego wyniki mają być znane do końca roku, i opublikowała już terminy zmian czasu na lata 2027–2031. W marcu 2027 przestawiamy więc zegarki jak zwykle.
Twój organizm ma wewnętrzny zegar biologiczny, który ustawia senność, apetyt i temperaturę ciała w cyklu około 24 godzin. Ten cykl to rytm dobowy. Zegar biologiczny nie patrzy na telefon, tylko na światło: jasne światło rano go „nastawia”, a ciemność wieczorem uruchamia wydzielanie melatoniny, hormonu, który daje sygnał do snu.
Po jesiennej zmianie czasu przez kilka dni zegar wewnętrzny jest godzinę „przed” zegarkiem na ścianie. Kiedy na zegarku jest 6:00, Twój organizm czuje 7:00, a wieczorem senność przychodzi wcześniej niż zwykle. Dlatego wiele osób w pierwszym tygodniu budzi się za wcześnie, przed budzikiem, a o 21:00 ma ochotę iść spać.
Jesienna zmiana jest łagodniejsza niż wiosenna, bo zyskujemy godzinę zamiast ją tracić. U większości osób rytm wraca do normy w ciągu kilku dni do tygodnia. Dłużej trwa to u osób, które i tak śpią za krótko, pracują zmianowo albo mają małe dzieci, którym zmiany czasu nikt nie wytłumaczy.
Sama zmiana czasu to kilka dni przestawiania. Większe znaczenie ma to, że od końca października do lutego mamy mało światła dziennego, a większość z nas spędza jasne godziny w biurze albo w domu.
Światło w pomieszczeniu jest dla organizmu dużo słabszym sygnałem niż światło na zewnątrz. Nawet w pochmurny dzień na dworze jest wielokrotnie jaśniej niż przy biurku. Gdy rano brakuje mocnego światła, a wieczorem świecą ekrany, zegar wewnętrzny dostaje niewyraźne sygnały: rano trudno się rozbudzić, a wieczorem trudno zasnąć. Stąd jesienne „chodzę jak we mgle” i popołudniowa senność.
Po południu większość z nas sięga wtedy po trzecią kawę albo energetyk. Jeśli kofeina, to z policzoną dawką i bez cukru:
Kofeina w kapsułce zamiast trzeciej kawy albo energetyka: 100 mg w dwóch kapsułkach, bez cukru i barwników. Do tego Lion’s Mane, bakopa, różeniec, żeń-szeń i miłorząb. Ostatnia porcja wczesnym popołudniem.
Jeśli mimo to w pierwszych dniach po zmianie czasu trudniej Ci zasnąć, możesz sięgnąć po melatoninę. Melatonina pomaga skrócić czas potrzebny do zaśnięcia. Korzystne działanie występuje przy spożyciu 1 mg melatoniny krótko przed snem.
1 mg melatoniny w jednej żelce, około 30 minut przed snem. Melatonina pomaga skrócić czas potrzebny do zaśnięcia przy spożyciu 1 mg krótko przed snem. 60 żelek na 60 dni.
Senność w ciągu dnia, zwłaszcza po obiedzie, to normalna część rytmu dobowego. Około 14:00–16:00 większość z nas ma naturalny dołek energii, a jesienią nakłada się na niego zmrok za oknem. Pierwszy odruch to kolejna kawa albo energetyk. Zanim po nie sięgniesz, sprawdź trzy rzeczy: czy był normalny obiad, czy pijesz wodę i czy od rana udało się choć na chwilę wyjść na zewnątrz. 10 minut spaceru po zmroku też pomaga, bo ruch rozbudza niezależnie od światła.
Jeśli kofeina, to z policzoną dawką. Dla dorosłych bezpieczne jest do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł i do 200 mg jednorazowo (EFSA). Kofeina działa najmocniej po 30–60 minutach, ale w organizmie zostaje długo: po około 5 godzinach połowa dawki nadal krąży we krwi (u części osób dłużej). Filiżanka kawy z ekspresu to zwykle 80–100 mg, puszka energetyka około 80 mg i do tego często kilkadziesiąt gramów cukru. Energy Power+ to 100 mg kofeiny w dwóch kapsułkach, bez cukru. Kofeina i składniki roślinne w nim nie mają w UE zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, więc obiecujemy tylko to, co da się policzyć: dawkę.
Po zmianie czasu organizm przestawia się w kilka dni. Jeśli zmęczenie trwa tygodniami mimo 7–9 godzin snu, warto poszukać innej przyczyny:
Jeśli badania są w porządku, a jesienią po prostu brakuje Ci energii, sięgnij po witaminy z grupy B. Ryboflawina, niacyna, kwas pantotenowy, witaminy B6 i B12, foliany oraz witamina C pomagają zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia.
8 witamin z grupy B, witamina C i cynk w jednej kapsułce dziennie. Ryboflawina, B5, B6, B12 i witamina C pomagają zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia. Wegański, 30 kapsułek na 30 dni.
Wolisz wieczór bez melatoniny? Mind Sleep+ to kozłek, ashwagandha, L-teanina i szafran. Składniki roślinne nie mają w UE zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych, a przed zakupem przeczytaj na karcie produktu, dla kogo nie jest.
Melatoniny nie stosuj, jeśli zaraz potem prowadzisz samochód. Kofeiny nie zaleca się dzieciom ani kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Jeśli bierzesz leki, zapytaj lekarza albo farmaceutę.
Kiedy jest zmiana czasu w 2026 roku?
Na czas zimowy: w nocy z 24 na 25 października 2026, o 3:00 cofamy zegarki na 2:00. Na czas letni: w nocy z 27 na 28 marca 2027, o 2:00 przestawiamy na 3:00.
Czy po zmianie czasu śpimy dłużej?
Tak, jesienią noc zmiany ma 25 godzin, więc można spać godzinę dłużej. W kolejne dni organizm przez kilka dni budzi się „za wcześnie” według nowego czasu.
O której iść spać i ile godzin snu potrzebujesz?
Dorośli potrzebują zwykle 7–9 godzin snu. Godzinę zasypiania licz wstecz od stałej pory wstawania: jeśli wstajesz o 6:30, kładź się między 21:30 a 23:30. Ważniejsza od samej godziny jest jej stałość.
Ile kofeiny dziennie można wypić?
Dorośli do 400 mg dziennie ze wszystkich źródeł i do 200 mg jednorazowo (EFSA). Kobiety w ciąży i karmiące do 200 mg dziennie. To około 4 kaw z ekspresu, ale licz też herbatę, colę, energetyki i czekoladę.
Ciągle chce mi się spać. Czy to przez zmianę czasu?
Przez kilka dni po zmianie czasu tak. Jeśli ciągłe zmęczenie i senność trwają tygodniami mimo 7–9 godzin snu, zrób podstawowe badania (morfologia, ferrytyna, TSH, witamina D) i porozmawiaj z lekarzem.
Ile trwa przestawienie się po zmianie czasu?
U większości osób od kilku dni do tygodnia. Pomaga stała pora wstawania i światło rano.
Czy będzie zmiana czasu w 2027 roku?
Tak. Decyzji o likwidacji nie ma, a Komisja Europejska ogłosiła już terminy zmian na lata 2027–2031. Na czas letni przestawiamy zegarki w nocy z 27 na 28 marca 2027.
Czy melatonina pomaga po zmianie czasu?
Melatonina w dawce 1 mg przyjęta krótko przed snem pomaga skrócić czas potrzebny do zaśnięcia. Nie zastąpi stałych godzin snu i światła rano.